Geschiedenis

Korte geschiedenis van het Instituut voor Sonologie

In 1956 opende het Philips Natuurkundig Laboratorium een studio voor elektronische muziek binnen de muren van de akoestische afdeling. Deze akoestische afdeling had al een lange traditie als pionier op het gebied van nagalmproeven, multiplicatie van concerten, elektronische muziekinstrumenten, luidspreker- en microfoonontwerp, synthetisch geluid, perceptieonderzoek en stereofonie.

Philips besloot in 1960 dat het Natuurkundig Laboratorium niet langer huisvesting kon bieden aan de elektronische studio, die gaandeweg een werkplaats voor componisten was geworden en steeds minder de rechtstreekse belangen van het bedrijf diende. Nadat in overleg met allerlei organisaties de mogelijkheid van het voortbestaan van de studio was onderzocht, werd deze uiteindelijk overgedragen aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Onderdak werd gevonden in een klein gedeelte van het gebouw "Atlanta" aan de Plompetorengracht. De invloed van Philips bleef aanvankelijk groot en een duidelijke artistieke koers was er niet.

Die artistieke koers zou bepaald gaan worden door Gottfried Michael Koenig. Koenig was al sinds 1961 regelmatig in Nederland als spreker tijdens de jaarlijkse Gaudeamus muziekweek in Bilthoven, alwaar hij ook een cursus voor elektronische muziek startte in een zeer kleine studio in het tuinhuis van het Walter Maashuis. In 1964 werd Koenig artistiek directeur van STEM en Frank de Vries de zakelijk leider. Onder hun leiding groeide STEM snel uit tot een studiocomplex dat het hele Atlanta gebouw in beslag nam en internationale bekendheid verwierf als productie-, onderwijs- en onderzoeksinstituut. In 1967 werd een jaarlijkse internationale cursus elektronische muziek opgezet die nog steeds bestaat. Een jaar later werd STEM omgedoopt tot “Instituut voor Sonologie”. In 1986 verhuisde het Instituut voor Sonologie naar het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Een meer uitgebreide beschrijving van deze geschiedenis is te vinden op de website www.sonology.org.

Naast de éénjarige cursus wordt tegenwoordig ook een vierjarige conservatorium hoofdvakopleiding en een tweejarige masters geboden. Kernpunten van het onderwijsprogramma zijn nog steeds: elektronische muziekproductie, digitale klanksynthese, algoritmische compositie, voltage control techniek en muziektheorie. Daar is bovendien met de opkomst van de live-elektronische muziek een belangrijke tak bijgekomen, waarbij zowel aandacht aan de compositorische modellen als aan de technische aspecten van software en hardware wordt besteed. Op de eigen elektronica werkplaats worden interfaces ontworpen en gebouwd.