‘Je kunt dit werk niet uitvoeren zonder na te denken over de wereld om je heen’
22 september 2026
Meer dan 225 musici, zangers en studenten brengen dit najaar Benjamin Brittens indrukwekkende War Requiem naar de Grote Kerk. Voor het Koninklijk Conservatorium is het veel meer dan een groot jubileumconcert, uitgevoerd in het kader van het 200-jarig bestaan. Projectleider Jasper Grijpink: ‘Britten laat je voelen wat er achter de grote woorden over oorlog schuilgaat: individuele mensenlevens.’
Waarom juist het War Requiem?
“Het is een werk dat je overweldigt, maar tegelijkertijd heel persoonlijk is. Britten combineert de traditionele Latijnse dodenmis met gedichten van Wilfred Owen, een jonge Britse dichter die in de Eerste Wereldoorlog als soldaat aan het front sneuvelde. Je hoort dus aan de ene kant die eeuwenoude, bijna rituele tekst en daar dwars doorheen de stem van iemand die de verschrikkelijke werkelijkheid van oorlog zelf heeft meegemaakt. Die twee werelden schuren. Dat maakt het zo indringend.”
Een werk uit 1962. Waarom voelt het nu zo actueel?
“Oorlog en gewapende conflicten zijn op dit moment heel nadrukkelijk aanwezig in het nieuws en in het publieke debat. Oorlog is voor veel mensen – ook binnen het conservatorium - geen abstract gegeven, maar iets wat hun eigen leven of dat van familie en vrienden raakt. Het War Requiem geeft daar geen eenvoudig antwoord op. Het maak vooral voelbaar wat geweld met mensen doet en het is een voorbeeld van hoe je je daar vanuit muziek toe kan verhouden.
Wat mij raakt, is dat het uiteindelijk ook een werk over verzoening is. Britten schreef geen heldenepos. Je hoort verdriet, woede en machteloosheid, maar ook compassie. Juist daardoor blijft het werk, ruim zestig jaar nadat het werd geschreven, zo aangrijpend.”
Het Koninklijk Conservatorium maakt er een project voor de hele school van. Waarom?
“We vinden het belangrijk dat studenten zich niet alleen afvragen hoe ze iets zo goed mogelijk kunnen spelen, maar ook waarom ze het spelen. Bij het War Requiem ontkom je eigenlijk niet aan die vraag.
Voor de studenten die straks in het orkest spelen of in het koor zingen is dat heel direct. Maar we willen het gesprek breder voeren. Wat betekent oorlog en vrede voor een jonge musicus? Kan je met muziek iets zeggen over die grote conflicten en andere maatschappelijke thema’s? Kan kunst mensen anders naar elkaar laten luisteren? Rond de uitvoering organiseren we daarom Music for Peace and Justice, een onderwijsproject om studenten met elkaar in gesprek te laten gaan over hun rol in de maatschappij. Het is een uitdagende en interactieve week met lezingen, gesprekken, workshops en muzikale bijdragen. Iets dat studenten uit hun alledaagse realiteit haalt en hen ruimte biedt om na te denken over de wereld om hen heen en hoe zij zich daartoe verhouden.”
Wat maakt deze uitvoering bijzonder?
“Alleen de schaal is al uitzonderlijk. Er staan straks meer dan 225 mensen op het podium in de Grote Kerk: studenten van het conservatorium, jonge musici uit het buitenland, professionele musici, het Residentie Bachkoor en het Haags Matrozenkoor. Dat allemaal bij elkaar krijgen is op zichzelf al een hele onderneming. Maar ik verheug me vooral op het moment dat iedereen daar straks voor het eerst samen zit en je hoort wat zo’n enorme bezetting teweegbrengt.
Bij het War Requiem gaat groot niet automatisch samen met luid. Britten kan een enorme klankmassa tegenover iets heel kwetsbaars zetten. Het ene moment word je bijna fysiek omvergeblazen, het volgende moment luister je naar één stem of een heel kleine bezetting. Dat doet iets met je.”
En dan wordt het ook nog uitgevoerd in Den Haag.
“Dat geeft het voor mij een extra lading. Je voert een van de grote anti-oorlogswerken van de twintigste eeuw uit in de stad die zich internationaal profileert als stad van vrede en recht. En dan ook nog in de Grote Kerk. Ik denk dat je je op zo’n plek ook bewuster bent van de stilte tussen de noten. Met honderden mensen samen naar dit werk luisteren is toch iets anders dan wanneer je thuis een opname opzet.”
Wat hoop je dat bezoekers na afloop meenemen?
“Het mooiste zou zijn als mensen niet alleen denken: wat was dit indrukwekkend, maar als het werk nog een tijdje bij ze blijft. Je hoeft er niet met één conclusie uit te komen. Dat is volgens mij ook niet wat Britten van je vraagt. Muziek komt op een andere manier binnen dan woorden. Zeker met zo’n enorme bezetting en in een ruimte als de Grote Kerk. Natuurlijk kun je het War Requiem thuis beluisteren, maar als je daar zit en al die musici en zangers samen hoort, gebeurt er iets anders. Dat moet je eigenlijk gewoon meemaken.”
Jasper Grijpink is docent aan het Koninklijk Conservatorium, klarinettist bij het Residentie Orkest en projectleider van het War Requiem-project.
WAR REQUIEM — BENJAMIN BRITTEN
Koninklijk Conservatorium met Haagse en internationale partners
Grote Kerk, Den Haag
Zaterdag 17 oktober 2026 — 20.15 uur
Zondag 18 oktober 2026 — 14.15 uur
Muzikale leiding: Sam Weller en César Ramos